Szombathely: Guide

Szombathely behoort tot de Hongaarse steden met een Romeins verleden: destijds heette het Colonia Claudia Savaria en later Sabaria. De stad is ook de oudste stad van Hongarije en is in het jaar 43 door de Romeinen gesticht onder de bovenvermelde naam Savaria.
De Heilige Martinus van Tours is hier in Savaria in 316 geboren. In Amiens was hij een Romeins officier, en zou een arme dakloze, tijdens de winter aan de stadspoort, zijn mantel in tweeën hebben gescheurd om de arme stakker van de kou te behoeden.

In het centrum ligt de Köztársaság tér, het grote plein waaraan verschillende huizen een flinke opknapbeurt hebben gekregen in frisse kleuren. Hier vind je ook winkels en café's.
Waar dit plein en het Savaria tér elkaar kruisen, staat op n°29, een prachtig huis in classicistische stijl. Het herbergt het restaurant Pannonia. Het plein is een voetgangersgebied geworden. Van het Köztársaság tér naar een ander interessant plein, Berzsenyi Daniël tér, loopt het voetgangersstraatje de Forgó utca.

;Berzsenyi Daniël tér
Dit is het plein met de meeste historische gebouwen. De stad is helaas te druk om dit plein ook voor het verkeer te sluiten, zodat de gebouwen misschien iets minder goed tot hun recht komen.
Het plein is genoemd naar de 19e eeuwse klassieke dichter, wiens beeld middenop te zien is.
Met de meeste bouwwerken aan dit plein is de naam van de Tiroler bouwmeester Melchior Hefele verbonden. Zo ontwierp bij het twee verdiepingen tellende bisschoppelijk paleis op n°3, één van de mooiste bouwwerken in de Hongaarse laat-Barokke architectuur|barok en tegen het eind van de 18e eeuw tot stand gekomen. Daarnaast, ook met twee verdiepingen hoog, ligt het gebouw waar de Komitaatsraad (een soort provinciaal bestuur) zetelt.

Vlakbij, aan de Templon tér, staat de Dom. De kerk werd tijdens de oorlog zwaar beschadigd, maar is weer opgebouwd. Het grote gebouw biedt plaats aan 5000 mensen. De gevel vertoont zowel classicistische kenmerken - grote dorische zuilen in het onderste deel en sierlijke ionische in het bovenste deel - als barokelementen, het geweldige tongewelf en de koepels boven de viering. Naast de Dom, aan de Alkotmány utca 1, staat een classicistisch gebouw, vroeger een seminarie, nu een bibliotheek.

;Oude opgravingen
Naast en achter de Dom ligt het openluchtmuseum van de stad. Hier, in het István-Járdányi-Paulovics-ruïnepark, genoemd naar de archeoloog die in 1938 met de opgravingen begon, kan men zich verdiepen in het Romeinse verleden van de stad. Er werden fundamenten blootgelegd van de basilica van de Heilige Quirinus, die in deze stad werd gedood.
In dit complex werden ook de resten van twee mozaïekvloeren ontdekt, waarvan één met christelijke symbolen uit het begin van de 4e eeuw. Ook blootgelegd zijn de resten van een Romeins stratensysteem, met o.a. een heirbaan.
Een tweede vondst uit de Romeinse periode is te zien tegenover hotel Isis aan de Rákóczi Ferenc utca. In 1960 werden resten gevonden van een antiek heiligdom, gewijd aan de Egyptische godin Isis.
Deze cultus hadden de Romeinen overgenomen. Historisch is het een belangrijke vondst, om te bezichtigen echter nauwelijks de moeite waard. Er zijn enkele resten van zuilen te zien en één zuil is gereconstrueerd.
Ook een deel van de tempel is gerecontrueerd. Jaarlijks vinden hier in het zomerseizoen openluchtuitvoeringen van opera's en concerten plaats.
In tegenstelling tot het ruïnepark ontbreekt hier echter de sfeer. Het complex bevindt zich midden tussen moderne bouwwerken. Vlakbij het openluchtmuseum is de stadsgevangenis, waar je de gedetineerden achter de tralies kunt zien staren naar de vrijheid.

;Andere bezienswaardigheden
Vanaf het Domplein (Templon tér) over de Alkotmány utca, ziet men vele herenhuizen in laat-barok of in classicistische stijl.
Ook in tegenovergestelde richting, van het Domplein langs het bisschoppelijk paleis en door de Hollán Ernö utca kan men alles bezichtigen.

Het Savaria-museum, aan de Kisfaludy Sandor utca 9, bezit waardevolle Romeinse vondsten. Vanaf het Köztársaság tér is een goed uitgangspunt.
Vandaar loopt het naar het Savaria tér. Op het Savaria-plein is een sierfontein (bron) en er tegenover staat de St.-Elisabethkerk met een mooi portaal in laat-renaissance. Het gebouw aan de oostzijde van de kerk is het vroegere franciscanenklooster, nu een tehuis voor blinden.

;Verblijfsmogelijkheden
Szombathely heeft drie hotels: Claudius, aan de Bartók Béla körút, Isis en Savaria, aan de Mártirok (Martelaar of martelaren) tér. Verder zijn er privé-kamers te huur, is er een camping, zijn er vakantiewoningen en een toeristenhotel.

Geboren in Szombathely